Wat wil je aan de kaart toevoegen en waarom?

Titel

Geef je suggestie door en help de kaart groeien.

Het Coulisselandschap vertelt een eeuwenoud verhaal. Van pingo’s uit de IJstijd tot het dagelijks leven met een bijzondere flora en fauna en het beheer en behoud hiervan. Beleef de geschiedenis van het landschap en haar inwoners, maar ook de streekverhalen die door de jaren heen zijn verzameld. Onderweg kom je langs verschillende locaties waar je naast wandelen ook nog op andere manieren op avontuur kunt gaan. Houd de kaart in de gaten. Hierop staan verhalen, voorzieningen en activiteiten.

De Friese Coulisse

Tytsjerksteradiel

Audio POI's

Diana

Streekverhaal

Bezienswaardigheid

Voorziening

Let op!

logiesaccommodatie

Bijzonder aanbod

Eetcafé It Wapen fan Fryslân is een authentiek eetcafé waar de traditionele Friese gemoedelijkheid nog altijd de boventoon voert. Bezoekers kunnen er aanschuiven in het nostalgische interieur of, bij mooi weer, op het terras plaatsnemen.Bekijk voor meer informatie en de openingstijden de website via de knop hieronder.

Wapen fan Fryslân

Landgoed Stania State in Oentsjerk is een van de mooiste en best bewaarde landgoederen van Friesland. Het hart van het landgoed wordt gevormd door een statig negentiende-eeuws landhuis dat wordt omringd door een uitgestrekt en romantisch park in de Engelse landschapsstijl, ooit aangelegd door de beroemde tuinarchitect Lucas Pieters Roodbaard.Tegenwoordig doet het historische pand dienst als een sfeervolle brasserie en populaire evenementenlocatie, waar gasten naadloos kunnen neerstrijken voor een verfijnde lunch, een klassieke high tea of een goed glas wijn.Kijk via de knop hieronder op de website voor de openingstijden en het aanbod.

Stania State

Bronnen: Fries Museum Tresoar Stichting Veenklooster

Monniken en het Burgumer Mar

Forjiffenis (nl)

De Pauluskerk in Aldtsjerk is een prachtig bewaard gebleven monument dat als een historisch baken in de bosrijke Trynwâlden staat. Deze van oorsprong romaanse zaalkerk, idyllisch gelegen op een zandrug langs de Van Sminiaweg, dateert uit het midden van de twaalfde eeuw en is opgebouwd uit een fascinerend mozaïek van middeleeuwse kloostermoppen en tufsteen. Niet alleen het robuuste exterieur met de karakteristieke dertiende-eeuwse zadeldaktoren is een blikvanger; ook het lichte interieur ademt de rijke historie van de streek. Je vindt er schitterende cultuurhistorische elementen, waaronder de weelderig met houtsnijwerk versierde herenbanken van de adellijke families Van Sminia en Van Heemstra, een zeventiende-eeuwse preekstoel en een klassiek Bakker &amp; Timmenga-orgel uit 1883. Voor wandelaars en fietsers die de historische 'staten en stinzen'-routes door het Friese landschap afleggen, vormt deze sfeervolle kerk een geliefde tussenstop waar de middeleeuwse bouwkunst en de lokale adelgeschiedenis tastbaar samenkomen.

Pauluskerk

Greate Bouwe (nl)

Forjiffenis (fr)

Bronnen: Fries Museum Landschapsbiografie Trynwâlden Geomorfologische structuur aardkunde Stichting Veenklooster

De invloeden van de IJstijd

Bronnen: Fries Museum Observeum Museum

Scheepvaart

Uitkijktoren Burgumer Mar

De alde hûn (fr)

De hooggelegen zandpaden als resultaat van de invloeden van de ijstijd.

Zandpaden

Huur een kano en ontdek de prachtige natuur van dit gebied.

Jachthaven Gytsjerk

Bronnen: Fries Museum

Introductie Friese Coulisse

Landgoed De Klinze is een statige en historische buitenplaats.De geschiedenis van deze indrukwekkende 'state' gaat eeuwen terug tot de zestiende eeuw, al kreeg het imposante landhuis halverwege de zeventiende eeuw grotendeels zijn huidige, monumentale vorm. Het pand wordt omgeven door een schitterend, acht hectare groot park in Engelse landschapsstijl dat in de negentiende eeuw is ontworpen door de bekende tuinarchitect Lucas Pieter Roodbaard, compleet met brede waterpartijen en een statige oprijlaan.De Klinze is niet toegankelijk, maar je kan er wel prachtig omheen wandelen.

De Klinze

Bronnen: Fries Museum Vereniging Nederlands Cultuurlandschap Altenburg &amp; Wymenga Tresoar

Het Coulisselandschap

De pot, de panne en de rôt (nl)

De TIP in Eastermar is het gastvrije en toeristische hart voor bezoekers die dit waterrijke dorp en het omliggende coulisselandschap van de Noardlike Fryske Wâlden willen ontdekken.In de zomermaanden is het informatiepunt gevestigd in het sfeervolle havengebouw aan de Snakkerbuorren, waar enthousiaste lokale vrijwilligers klaarstaan met een persoonlijk welkom en een schat aan regiokennis.

TIP Eastermar

Het Observeum in Burgum is een unieke en veelzijdige bestemming waar regionale cultuurhistorie en astronomie op bijzondere wijze samenkomen onder één dak.Enerzijds functioneert het gebouw als een actieve volkssterrenwacht waar bezoekers tijdens heldere avonden door grote telescopen de kosmos kunnen verkennen en deelnemen aan educatieve presentaties over het zonnestelsel.Anderzijds biedt het als streekmuseum een diepgaande blik op het verleden van de Friese Wouden, met verrassende exposities over onder meer archeologie, geologie, streekdracht, zilversmeedkunst en het werk van de bekende lokale scheepsbouwer en klokkenmaker Hendrik Bulthuis.Deze opvallende combinatie van het verre verleden op aarde en het onmetelijke universum daarboven maakt het een leerzame en laagdrempelige plek voor jong en oud.

Observeum

Let op! Route wijkt af tot knooppunt 47

De snoade mûnler (nl)

De takomst fan it plattelân (fr)

De Trynwâlden (nl)

Voedselbos De Lest is een bijzonder lokaal natuur- en gemeenschapsinitiatief waar ecologie en duurzame voedselproductie samenkomen in het karakteristieke coulisselandschap van de Noardlike Fryske Wâlden. Wat begon als een gedreven lokaal project, is uitgegroeid tot een groene oase waar vrijwilligers en buurtbewoners samenwerken aan een zelfredzaam ecosysteem volgens de principes van permacultuur. Door de doordachte aanplant van een diverse mix aan fruitbomen, noten, struiken en kruiden biedt het bos niet alleen een waardevol leefgebied voor lokale flora en fauna, maar fungeert het ook als een educatieve en verbindende ontmoetingsplek.

Voedselbos De Iest

De ijzeren geklonken ophaalbrug over de Murk is een schilderachtig monument. Deze brug, vervaardigd met de robuuste en kenmerkende klinknageltechniek uit het industriële tijdperk.

Ijzeren ophaalbrug

Mearkas in Eastermar is een unieke culinaire bestemming waar hoogstaande gastronomie en de ongerepte Friese natuur op bijzondere wijze in elkaar overgaan.Gevestigd in een sfeervolle, speciaal ontworpen glazen kas midden in het weidse coulisselandschap van de Noardlike Fryske Wâlden, biedt dit exclusieve restaurant gasten een intieme 'fine-dining' ervaring. De wisselende, creatieve gerechten worden met veel passie bereid op open vuur, waarbij de focus stevig ligt op lokale en seizoensgebonden ingrediënten die veelal rechtstreeks uit de eigen moestuin, het omringende voedselbos of van boeren uit de streek komen.Naast het verrassende diner biedt Mearkas tevens kleinschalige, luxe glamping-accommodaties op het erf, wat het de perfecte, idyllische plek maakt voor fijnproevers en natuurliefhebbers om een avond vol smaak in stijl af te sluiten onder de uitgestrekte Friese sterrenhemel.Bekijk de website voor de mogelijkheden via de knop hieronder.

Mearkas

Vogelkijkhut De Soestpolder biedt natuurliefhebbers en rustzoekers een prachtig, onbelemmerd uitzicht over het gelijknamige weidevogel- en moerasgebied.

Soestpolder vogelkijkhut

Bekijk de video van Omrop Fryslân over Fierljeppen over het slagveld: <a href="https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1167503/een-speer-en-een-polsstok-in-een-de-kletsie-was-het-wapen-voor-de-middeleeuwse-fries" rel="noopener noreferrer">https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/1167503/een-speer-en-een-polsstok-in-een-de-kletsie-was-het-wapen-voor-de-middeleeuwse-fries</a>Bronnen:  Fries Museum Visit Fryslân Gruttoland

Fierljeppen en Ljipaai sykje

De Johannahoeve is een volwaardige boerderij camping gelegen in het Friese Coulisselandschap. Kom met een tent, camper of overnacht in de blokhut.De boerderijwinkel heeft verschillende streekproducten en je kan er terecht voor een bak koffie, een broodje en voor ijs. De Johannahoeve biedt een speciaal arrangement aan waarbij je van en naar locaties op de route gebracht kan worden als je bij hen overnacht. Voor de details kan je contact opnemen met Johnny van Eijden via 0629350244.

Johanna Hoeve

Teetún de Hollen is een landelijke theetuin. De locatie ontleent haar naam aan het verre verleden, toen deze dijk 'de Hollen' werd genoemd, wat heilige hoogte betekent. Vandaag de dag staat de theetuin vooral bekend als een rustpunt in de natuur. Een kenmerkend onderdeel van het erf is de aanwezigheid van een Bêd en Brochje, waar gasten kunnen overnachten met uitzicht over de tuin.Het aanbod van de theetuin is gericht op zowel recreanten als passanten, zoals wandelaars en fietsers die een pauze inlassen tijdens hun tocht. Je kunt er terecht voor een kop koffie of thee, een koud drankje en zelfgemaakt gebak.De locatie biedt ruimte voor ontspanning in het groen en beschikt over een eigen creatief atelier op het terrein. Daarnaast organiseert de eigenaresse periodiek workshops zoals schilderen met wol, die bij mooi weer buiten in de theetuin plaatsvinden.

Theetún de Hollen

Let op! Route wijkt af van knooppunt 52 tot Voedselbos De Lest

Het Verenigingsgebouw van IJsclub Oudkerk in Aldtsjerk is een zeldzaam en beeldbepalend rijksmonument met een wel heel bijzondere locatie: het staat namelijk ín het water van het Aldtsjerkstermar (Oudkerkstermeer). Dit karakteristieke, in 1925 gebouwde bakstenen clubhuisje rust stevig op acht betonnen palen en is uitsluitend per boot of—traditiegetrouw—op de schaats te bereiken. Voor de lokale gemeenschap en schaatsliefhebbers ademt dit bouwwerk pure winterse nostalgie, mede dankzij de rijke schaatscultuur van het dorp dat door zijn ligging aan de Murk (Moark) historisch sterk verbonden is met de beroemde Elfstedentocht. Waar het gebouwtje tijdens strenge winters dienstdoet als het warme, kloppende hart van de lokale ijsclub, vormt het tegenwoordig het hele jaar door een uiterst fotogeniek en cultuurhistorisch pronkstuk voor wandelaars langs de oever en watersporters die het Friese merengebied verkennen.

Huisje ijsvereniging

Kleastermar

De alde hûn (nl)

De iel (nl)

Om de dobben is dé plek om te rusten en te genieten van de omgeving en het uitgebreide aanbod aan gerechten, dranken en activiteiten. In onze gezellige brasserie kunt u in een ongedwongen sfeer een kop koffie met gebak of een heerlijke maaltijd nuttigen. Vlakbij het terras is een speelweide met duurzame speeltoestellen, kinderen kunnen rondsnuffelen in het natuurgebied en er zijn leuke elementen van een blotevoetenpad. Brasserie Om de dobben bevindt zich in het bijzondere coulisselandschap van natuurgebied Hurdegarypsterwarren dat onderdeel uitmaakt van het Nationaal Landschap de Noardlike Fryske Wâlden. Ontdek deze bijzondere en natuurrijke omgeving die een stukje historie blootlegt. Unieke pingoruïnes uit de ijstijd, houtwallen en elzensingels en bijzondere planten en dieren.

Om de Dobben

Café Moarkswâl is een historisch dorpscafé, gelegen aan de Murk en direct aan de route van de Elfstedentocht. Het pand dateert van rond 1800 en fungeerde oorspronkelijk als herberg met paardenstalling. Vandaag de dag staat het vooral bekend als ijsherberg met een rijke schaatshistorie. Een kenmerkende traditie in het café zijn de plafondbalken, waarop de namen worden geschreven van de schaatsers die in strenge winters als eerste vanuit Leeuwarden bij het café arriveren.Het aanbod van het café is gericht op zowel lokale bewoners als passanten, zoals watersporters en wandelaars die aanleggen aan de nabijgelegen steiger. Je kunt er terecht voor een drankje, diverse snacks of een plate.Het café biedt ruimte voor activiteiten zoals biljarten, darten en klaverjassen, en organiseert daarnaast periodiek livemuziek en spokentochten in het najaar.

Café Moarkswâl

De Aldtsjerkstermûne (Oudkerkstermolen) net buiten Aldtsjerk, is een iconisch baken in het weidse Friese polderlandschap van de Trynwâlden. Deze authentieke, met riet gedekte houten achtkante poldermolen uit 1851 is van het type grondzeiler en werd destijds gebouwd om de omliggende Oudkerkerpolder te bemalen en droog te houden. Prachtig gelegen aan de oever van de Murk—een waterweg die historisch bekendstaat als de route van de legendarische Elfstedentocht richting de befaamde laatste stempelpost—biedt de windmolen een schilderachtig, oer-Fries decor. Vandaag de dag wordt de zorgvuldig gerestaureerde molen nog regelmatig draaiende gehouden door toegewijde vrijwillige molenaars. Voor fietsers en wandelaars die de nabijgelegen knooppuntenroutes door het groene landschap volgen, vormt de molen een nostalgisch en fotogeniek herkenningspunt waar de eeuwenoude relatie tussen Friesland en het waterbeheer prachtig zichtbaar is.

Aldtsjerkstermolen

De Trynwâlden (fr)

De pot, de panne en de rôt (fr)

Kijk ook eens bij Brasserie Om de Dobben

It Heideblomke (fr)

Uitkijktoren en Ottema-Wiersmareservaat

Pier Jan Boersma heeft een melkveebedrijf midden in het nationale landschap noardlike fryske walden. Jullie kunnen de boer een middag helpen. Terwijl de melkkoeien naar de stal sjokken vertelt pierjan over het ontstaan van het gebied en hoe hij het gebied samen met de andere boeren onderhoudt. Misschien zien of horen jullie wel de koning van de walden, de gekraagde roodstaart.Zodra de laatste koeien in de stal staan beginnen jullie met het melken van de koeien. Na het melken de kalfjes melk geven en de werkdag zit er op.Je kan pierjan bereiken via 06 12774818 om te vragen naar de mogelijkheden.

Boerderij expeditie

Let op! Tijdens het broedseizoen niet toegankelijk

Bronnen: Fries Museum Landschapsbeheer Friesland Noardlike Fryske Wâlden

Boeren in het Coulisselandschap

Het Van der Valk Hotel in Hurdegaryp is een gezellig, historisch hotel dat de vertrouwde gastvrijheid combineert met een rustige ligging in het Friese landschap. Gevestigd in een pand met een rijke geschiedenis die teruggaat tot een negentiende-eeuwse herberg, biedt het hotel met zijn 32 kamers een gemoedelijke, huiselijke sfeer met een knipoog naar het klassieke verleden. Je kunt hier terecht voor lunch, diner en overnachtingen.

Van der Valk Hurdegaryp

Sluis

Greate Bouwe (fr)

Bronnen: Fries Museum Tichter by Tytsjerksteradiel Tresoar

Trynwâlden en haar tsjerken

Bronnen: Fries Museum Statige Parken Trynwâlden Visit Fryslân

Parklandschappen en adellijke landgoederen

De snoade mûnler (fr)

Bronnen: Fries Museum Fryslansite Tichter by Tytsjerkseteradiel Rijksuniversiteit Groningen Landschapsgeschiedenis.nl

Industrialisatie en fermentatie

De fisker en de dûmny (nl)

Korenmolen De Hoop is een historische stellingmolen. De molen dateert uit 1882 en fungeerde oorspronkelijk als productielocatie voor het malen van graan voor de boeren in de omgeving. Vandaag de dag staat de molen vooral bekend als een volledig maalvaardig monument met een actieve status. Een kenmerkend onderdeel van de molen is de wekelijkse inzet van vrijwillige molenaars, die bij voldoende wind de wieken laten draaien om op ambachtelijke wijze graan te malen.Het aanbod van de molen is gericht op zowel thuisbakkers als passanten, zoals recreanten en geïnteresseerden. Je kunt er terecht voor ambachtelijk gemalen meel, diverse kant-en-klare bakmixen en lokale streekproducten in de bijbehorende molenwinkel.De locatie biedt ruimte voor educatieve rondleidingen, waarbij bezoekers uitleg krijgen over het historische binnenwerk en het maalproces. Daarnaast stelt de molen periodiek zijn deuren open tijdens landelijke molendagen en worden er op vaste openingsdagen demonstraties gegeven voor het publiek.

Korenmolen De Hoop

De iel (fr)

De takomst fan it plattelân (nl)

Bronnen: Fries Museum TIP-Eastermar Natuurtijdschriften

Flora en fauna rondom het Burgumer Mar

De fisker en de dûmny (fr)

De Vertakking ligt in het karakteristieke coulisselandschap van Tytsjerksteradiel, waar natuur, cultuur en historie samenkomen. Ons terrein bevindt zich in een omgeving die al eeuwenlang door mensen wordt gebruikt en gevormd. In de nabijheid van De Vertakking loopt een oud pad dat lokaal bekendstaat als een Romeins pad. Hoewel dit tegenwoordig nauwelijks zichtbaar is in het landschap, herinnert het aan de rijke geschiedenis van dit gebied en de oude routes die hier ooit liepen.Bij De Vertakking staan natuurbeleving, rust en ontmoeting centraal. Bezoekers kunnen genieten van het afwisselende Friese landschap met houtwallen, singels en open weilanden die zo kenmerkend zijn voor deze regio. Het is een plek om even stil te staan, te ontspannen en de omgeving op een andere manier te beleven.Met streekproducten, gastvrijheid en aandacht voor het landschap willen wij bezoekers laten kennismaken met alles wat deze bijzondere plek te bieden heeft.Bij de Vertakking kan je terecht voor:<ul><li>Koffie, thee en frisdrank</li><li>IJs en wat lekkers voor onderweg</li><li>Picknickmanden met producten uit eigen tuin. (minimaal 2 dagen v.t.v. reserveren)</li></ul>Neem contact op via <a href="https://www.google.com/search?q=de+vertakking&amp;oq=de+vertakking&amp;gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqBggAEEUYOzIGCAAQRRg7MgkIARAAGBMYgAQyEggCEC4YExivARjHARiABBiOBTIJCAMQABgTGIAEMgkIBBAAGBMYgAQyCQgFEAAYExiABDIGCAYQRRg8MgYIBxBFGD3SAQgyMjE5ajBqNKgCALACAQ&amp;sourceid=chrome&amp;ie=UTF-8#" rel="noopener noreferrer">0511 431 331</a>